Rozruch gwiazda-trójkąt silników trójfazowych jest jednym z najpopularniejszych sposobów ograniczenia prądów rozruchowych i obciążenia sieci energetycznej w trakcie startu większych napędów silnikowych.
W artykule tym przedstawiamy przykład sterowania stycznikami z wykorzystaniem sterownika ZELIO 2 firmy Schneider Electric. Jest to przykładowa aplikacja opisująca sposób działania sterownika oraz możliwości programowania różnymi sposobami , w zależności od upodobań uzytkownika.
Rozruch gwiazda trójkąt realizowany jest wg. prostego algorytmu odpowiedniego załączania trzech styczników ( zobacz Rozruch Gwiazda Trójkąt silników trójfazowych ) oraz opóźnień pomiędzy poszczególnymi etapami i możliwości wyłączenia ( zatrzymania) układu w każdej fazie. Algorytm sterowania dla rozruchu gwiazda trójkąt wygląda jak poniżej .
- Sprawdzenie możliwości startu oraz pracy układu ( zezwolenie pracy )
- Załączenie stycznika liniowego oraz punktu gwiazdy.
- Odmierzenie czasu przerwy pomiędzy przełączeniem układu z gwiazdy na trójkąt ( zwykle 15 - 60s ).
- Wyłączenie stycznika punktu gwiazdy .
- Odmierzenie czasu przerwy pomiędzy wyłączeniem stycznika gwiazdy a załączeniem stycznka trójkąta ( zwykle 200-300 ms , jednak nie zawsze stosowane )
- Załączenie stycznika trójkąta ( zakończenie rozruchu ).
Sterowniki ZELIO umożliwiają programowanie w dwóch językach : język drabinkowy ( Ladder Diagram ) oraz FBD ( Function Block Diagram ). Różnią się one dosyć znacznie jednak algorytmy sterowania można zwykle zrealizować za pomocą jednego i drugiego.
Jezyk drabinkowy umożliwia ponadto wybór pomiędzy symbolami styków a typową dla drabinki symboliką IEC.
Poniższy rysunek przedstawia realizację algorytmu sterowania z wykorzystaniem symboli styków i cewek co pokazuje w jak prosty sposób można przenieść projekt elektryczny sterowania przekaźnikowego na platformę sterownika .
OPIS DZIAŁANIA :
Contact 1 : Wejście I2 ( STOP ) zezwolenie pracy , jak widać sygnał musi być cały czas podawany , w innym przypadku układ się wyłączy lub nie pozwoli uruchomić .
Contact 2 : Wejście I1 ( START ) załączenie układu - wprost załączany jest stycznik Liniowy Q1 oraz gwiazdy Q3 i jednocześnie podtrzymanie pracy poprzez styk pomocniczy Q1 w lnii 2 oraz uruchamiany jest timer TT1 odmierzający czas do przełączanie z układu gwiazdy na trójkąt
Contact 3 : Styki timera TT1 przed doliczeniem czasu umożliwiają załączenie stycznika gwiazdy Q3 ( lnia 5 ) oraz nie zezwalają na załączenie stycznika trójkąta Q2 ( lnia 3 ) , po doliczeniu czasu przełączenia wyłączają stycznik gwiazdy oraz umożliwiają załączenie stycznika trójkąta ( uruchamia się timer TT2 wprowadzający mnimalne opóźnienie między wyłączeniem gwiazdy a załączeniem trójkąta ) .
Contact 4 : Blokada załączenia styczników trójkąta i gwiazdy w przypadku gdy nie jest załączony stycznik lniowy Q1 . ( w programie na potrzeby symulacji wykorzystaliśmy wewnętrzne styki , jednak w układzie praktycznym powinnno to być wejście sterownika na które podawany jest sygnał ze styków pomocniczych stycznika )
Contact 5 : Lnia 3 i 5 blokada wzajemna styczników gwiazdy i trójkąta ( w praktyce wejścia sterownika z sygnałami styków pomocniczych styczników ) , Linia 4 - załączenie stycznika trójkąta Q2 po odmierzeniu czasu timera TT2.
Coil : załączanie wyjść sterownika
W sterownikach serii Zelio 2 program opisany powyżej można przedstawić również w popularniejszej formie wykorzystywanej w wiekszości sterowników PLC czyli w języku drabinkowym LD zgodnym z normą IEC 61131-3 normalizującą sposobu przedstawiania i działania języków programowania sterowników PLC. Przedstawia to rysunek poniżej :
Jak można zauważyć jedyna różnica pomiędzy oboma sposobami przedstawienia programu to symbole styków i cewek .
Sterowniki Zelio umożliwiają również programowanie w języku FBD ( Function Block Diagram ) , który jednak znacząco odbiega od poprzedniego i w związku z tym wymaga innego programu - nie da się wprost dokonać konwersjii . Poniżej realizacja tego samego algorytmu za pomocą języka FBD .
Oprogramowanie ZELIO SOFT umożliwia również symulowanie napisanego programu co ułatwia analizę działania i pozwala na wgranie do sterownika już sprawdzonego gotowego programu.
Poniżej programy w języku LD i FBD do pobrania wraz z dokumentacją .
